Onderzoek studenten Fontys naar inzet Zora

Studenten met verschillende achtergronden onderzoeken de inzet bij ‘zitdansen’

Door – Sjoerd Wierenga

Minor

Voor hun minor aan het Expertisecentrum Gezondheidszorg & Technologie van Fontys zijn een drietal studenten begonnen met een onderzoek naar de inzet van de robot Zora. Zij geven in dit blog een inleiding op het onderzoek. Zonder vooruit te lopen op de resultaten, schuilt er veel potentie in de interessante combinatie van opleidingen. Zo studeren twee van de studenten aan de Sporthogeschool en wordt dit aangevuld met kennis vanuit de technische natuurkunde.

De studenten vertellen: “Zora is in staat om ondersteuning te bieden bij beweeginterventies en wordt tegenwoordig ingeschakeld bij verschillende revalidatieprogramma’s. Omdat de projectgroep voornamelijk uit sport- en bewegingsdeskundigen bestaat, richt het onderzoek zich op de inzet van Zora bij de beweeginterventies. Ons voornaamste doel is om Zora in te schakelen ter ondersteuning bij het huidige ‘zitdansen’ en mede hierdoor de sociale interactie tussen de doelgroep en Zora te versterken.”

De studenten spitsen het onderzoek toe op de inzet van Zora in woon- en zorgcentrum de IJpelaar in Breda. Ze zetten in op betrokkenheid van de eindgebruikers (professionals en bewoners) en praktische toepasbaarheid: “De komende periode gaan wij aan de slag met de zorgrobot en twee verschillende doelgroepen die zeer relevant zijn bij de inzet van Zora. Dit zijn de activiteitenbegeleiders en natuurlijk de bewoners die participeren bij de zitdansactiviteiten. Als het onderzoek is afgerond zou het mooiste zijn dat de begeleiders het stokje weer van ons overnemen. Daarnaast willen wij graag testen hoe de bewoners reageren op de aanwezigheid van Zora tijdens het zitdansen.”

Als het onderzoek is afgerond zou het mooiste zijn dat de begeleiders het stokje weer van ons overnemen.

Over de inzet van Zora zijn de studenten voorzichtig: “Het is belangrijk om te vermelden dat wij Zora zien ter ondersteuning van de beweeginterventie en dat Zora niet in staat is om een gehele beweeginterventie individueel te voorzien. Om deze reden beperkt de rol van Zora zich tot ondersteuning bieden bij het zitdansen door middel van het voordoen van de warming-up en cooling-down.”

Opvattingen

Wat vinden de drie studenten eigenlijk zelf van de inzet van robotica in de zorg?

Jersey Lotz (Sporthogeschool): “Ik zie wel mogelijkheden voor Zora in de zorg, met name ondersteunende. Zora kan interactieve spellen en beweegoefeningen realiseren. Zora draagt zo bij aan sociale cohesie, maar ook aan gezondheidsbevordering. Kortom: Zora is handig ter ondersteuning. Maar ik zou nooit een zorgrobot een gehele activiteit laten overnemen. Daarvoor ontbreekt het gevoel en de mogelijkheid om deelnemers desgewenst te corrigeren.”

Carl Simons (Technische Natuurkunde): “Met het zicht op vergrijzing helpt robotica om de zorg betaalbaar te houden. Complete vervanging van personeel is niet wenselijk en in de nabije toekomst ook niet mogelijk. Menselijk contact blijft heel belangrijk omdat het voor een zorgrobot zoals Zora niet mogelijk is om empathie te tonen. Robots zijn wel een heel aantrekkelijke aanvulling op de zorg zoals deze nu bestaat. Ouderen vinden het, net als jongeren, interessant om nieuwe dingen en mogelijkheden te zien. Om deze reden is het gebruik van Zora als ondersteuning een goede aanvulling bij bewegingsactiviteiten en spelletjes.”

Robots zijn wel een heel aantrekkelijke aanvulling op de zorg zoals deze nu bestaat.

Bram Willems (Sporthogeschool): “Robotica staat nog in de kinderschoenen. In de toekomst zijn er robots die binnen de zorg ondersteuning bieden aan verpleegkundigen, artsen, fysiotherapeuten en meer. Denk bijvoorbeeld aan ondersteuning bij het opstaan uit bed, verplaatsen met een rolstoel of het assisteren bij een operatie. Bij Zora zien we ook dat ze emoties losmaakt bij bewoners, die mensen soms niet los krijgen. Toch denk ik dat een robot nooit menselijke emoties kan herkennen en daar op een juiste manier op kan reageren.”

Zodra er resultaten van het onderzoek zijn zal het hier gedeeld worden. Voor nu geldt voor de studenten en medewerkers en bewoners van De IJpelaar vooral een welgemeend ‘veel succes!’.